TMS เครื่องกระตุ้นแม่เหล็กไฟฟ้าสมอง ช่วยผู้ป่วย Stroke แขนขาอ่อนแรง เกร็ง ให้ฟื้นตัวได้อย่างไร
อัปเดตล่าสุด: มิ.ย. พ.ศ. 2569 | เขียนโดยทีมกายภาพบำบัด KIN | อ่าน 6 นาที
1. TMS คืออะไร
Transcranial Magnetic Stimulation เป็นการส่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านหนังศีรษะเข้าไปกระตุ้นเซลล์ประสาทในสมองโดยตรง โดยไม่ต้องผ่าตัดหรือฝังอุปกรณ์ใดๆ ขณะทำผู้ป่วยอาจรู้สึกกล้ามเนื้อกระตุกเบาๆ แต่ไม่สร้างความเจ็บปวด สามารถลุกเดินและใช้ชีวิตต่อได้ทันทีหลังทำ เหมาะกับผู้ป่วยที่ผ่านการรักษาทางการแพทย์แล้วแต่ยังมีอาการอ่อนแรงหรือเกร็งของกล้ามเนื้อแขนขา ส่งผลต่อการช่วยเหลือตัวเองในชีวิตประจำวัน
2. TMS ช่วยฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ได้อย่างไร
หลักการทำงานของ TMS อาศัยความรู้เรื่อง Neuroplasticity คือความสามารถของสมองในการปรับโครงสร้างและสร้างเส้นทางประสาทใหม่ทดแทนส่วนที่เสียหายจาก Stroke แพทย์และนักกายภาพบำบัดจะเลือกกระตุ้นสมองซีกที่มีปัญหาให้ตื่นตัวมากขึ้น หรือยับยั้งสมองซีกตรงข้ามที่ทำงานเกินไปเพื่อคืนความสมดุล เมื่อใช้ควบคู่กับโปรแกรมกายภาพบำบัดฟื้นฟู Strokeอย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้การเคลื่อนไหวของแขนขาดีขึ้นและลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อได้ชัดเจนกว่าการทำกายภาพบำบัดเพียงอย่างเดียว
3. TMS มีข้อควรระวังหรือไม่
ก่อนเริ่มทำ TMS ทุกครั้ง แพทย์จะประเมินประวัติสุขภาพผู้ป่วยอย่างละเอียด กลุ่มที่ต้องหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์เป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้มีประวัติอาการชักมาก่อน ผู้ที่มีโลหะฝังอยู่ในสมองอย่างคลิปหนีบเส้นเลือดโป่งพอง และผู้ที่ฝังอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ เช่น เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ การประเมินโดยทีมแพทย์ก่อนทำจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ทำให้ TMS ที่ KIN ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย
4. ขั้นตอนการทำ TMS ที่ KIN
ที่ KIN ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจประเมินจากแพทย์ก่อนเริ่มโปรแกรม TMS ทุกครั้ง เพื่อคัดกรองความเสี่ยงและออกแบบตำแหน่งกระตุ้นให้เหมาะกับอาการของแต่ละคน จากนั้นนักกายภาพบำบัดผู้เชี่ยวชาญจะวางหัวส่งสัญญาณแม่เหล็กที่ศีรษะหรือแขนขา ใช้เวลาประมาณ 20-30 นาทีต่อครั้ง ระหว่างทำผู้ป่วยรู้สึกตัวปกติ ไม่ต้องดมยาสลบ และสามารถกลับบ้านได้ทันทีหลังทำ โดยมักทำควบคู่ไปกับธาราบำบัดและลู่วิ่งใต้น้ำ หรือHBOT ออกซิเจนความดันสูง เพื่อเร่งผลลัพธ์การฟื้นฟูให้ครบวงจรยิ่งขึ้น
5. ผลลัพธ์ที่คาดหวังจาก TMS
ผลลัพธ์ของ TMS แตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ขึ้นกับความรุนแรงของ Stroke ตำแหน่งที่สมองเสียหาย และช่วงเวลาที่เริ่มฟื้นฟู หากเริ่มทำภายในช่วงเวลาทองของการฟื้นฟู (Golden Period) คือ 3-6 เดือนแรกหลัง Stroke มักเห็นการตอบสนองที่ดีกว่า ทีมแพทย์และนักกายภาพบำบัด KIN จะติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่องเพื่อปรับโปรแกรมให้เหมาะกับการฟื้นตัวของผู้ป่วยแต่ละคน
6. ทำไมเลือกทำ TMS ที่ KIN
KIN Rehabilitation & Homecare ลงทุนเทคโนโลยีฟื้นฟูให้ครบวงจรในเครือเดียวกัน ตั้งแต่ TMS ธาราบำบัดสระน้ำอุ่น ลู่วิ่งใต้น้ำ (Aquatic Treadmill) ไปจนถึง HBOT ออกซิเจนความดันสูง เพื่อให้ผู้ป่วย Stroke ได้รับการฟื้นฟูอย่างเป็นระบบโดยไม่ต้องเดินทางหลายที่ ดูแลโดยทีมแพทย์และนักกายภาพบำบัดที่มีใบประกอบวิชาชีพทุกคน พร้อมคลินิกโรคหลอดเลือดสมองเฉพาะทาง ให้บริการ 6 สาขาครอบคลุมกรุงเทพ พัทยา และศาลายา ดูแลครอบครัวผู้ป่วยมาแล้วกว่า 6,000 ครอบครัวตั้งแต่ พ.ศ. 2561 ดูรีวิวจริงได้ที่รีวิวผู้ป่วย Stroke หรือดูโปรแกรมโปรโมชั่นฟื้นฟู Strokeปัจจุบัน
"การฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ไม่ใช่เพียงเรื่องของเครื่องมือ แต่คือการสร้างระบบการดูแลที่ต่อเนื่องและเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละคน"
ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ — ผู้ก่อตั้ง KIN Rehabilitation & Homecare
ติดต่อสอบถาม | นัดประเมินฟรี
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ TMS (ตอบโดยทีมแพทย์ KIN)
TMS เจ็บหรือไม่
ไม่เจ็บ ผู้ป่วยอาจรู้สึกกล้ามเนื้อกระตุกเบาๆ ขณะทำ แต่ไม่สร้างความเจ็บปวด และไม่ต้องดมยาสลบ
ต้องนอนโรงพยาบาลไหม
ไม่ต้อง ทำแบบผู้ป่วยนอก ใช้เวลาประมาณ 20-30 นาทีต่อครั้ง ทำเสร็จกลับบ้านได้ทันที
ใครทำ TMS ไม่ได้บ้าง
ผู้มีประวัติอาการชักมาก่อน มีโลหะฝังในสมอง เช่น คลิปหนีบเส้นเลือดโป่งพอง หรือฝังอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ เช่น เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนทำเสมอ
ต้องทำกี่ครั้งถึงเห็นผล
ขึ้นกับความรุนแรงของอาการและการตอบสนองของผู้ป่วยแต่ละคน แพทย์จะประเมินและวางแผนจำนวนครั้งที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล
TMS ใช้ร่วมกับกายภาพบำบัดปกติได้ไหม
ได้ และแนะนำให้ทำควบคู่กัน เพราะ TMS ช่วยกระตุ้นสมองให้พร้อมรับการฝึกเคลื่อนไหวจากกายภาพบำบัดได้ดีขึ้น
ทำ TMS ที่ KIN ต้องเตรียมตัวอย่างไร
ควรพกประวัติการรักษาและผลเอกซเรย์สมอง (ถ้ามี) มาให้แพทย์ประเมินก่อนวางแผนโปรแกรมกระตุ้น
บทความนี้เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล กรุณาปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจรักษา