ทำไมคนผอมจำนวนมากมีไขมันในเลือดสูง
แต่คนอ้วนบางคนกลับมีไขมันปกติ?
และไขมันในเลือดสูงเชื่อมกับ Stroke อย่างไร
ไขมันในเลือดสูงไม่ได้เกิดจากน้ำหนักตัวเพียงอย่างเดียว — พันธุกรรม อาหาร และวิถีชีวิตล้วนมีส่วนสำคัญ และมันคือตัวการสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองอันดับต้นๆ ของไทย
สารบัญบทความ
ใจความสำคัญ
ไขมันในเลือดสูงไม่ได้ขึ้นอยู่กับน้ำหนักตัว — ร่างกายผลิตคอเลสเตอรอลเองถึง 70% ดังนั้นคนผอมที่มีพันธุกรรมหรือกินอาหารผิดประเภทก็มีไขมันสูงได้ และไขมัน LDL ที่สะสมในผนังหลอดเลือดคือต้นเหตุหลักของ Stroke ที่คร่าชีวิตคนไทยมากที่สุดค่ะ
KIN Rehabilitation & Homecare ก่อตั้ง พ.ศ. 2561 | 6 สาขา กทม.-พัทยา-ศาลายา | ทีมสหวิชาชีพ 10+ สาขา | ศูนย์ฟื้นฟู Stroke ครบวงจร
ไขมันในร่างกายคืออะไร — LDL และ HDL ต่างกันอย่างไร
คำตอบสั้น
อาหารที่เรากินประกอบด้วยไตรกลีเซอไรด์ 90% และคอเลสเตอรอล 10% โดยร่างกายผลิตคอเลสเตอรอลเองได้ถึง 70% และรับจากอาหารอีก 30% LDL คือ "ไขมันเลว" ที่พาคอเลสเตอรอลไปฝากในผนังหลอดเลือด ส่วน HDL คือ "ไขมันดี" ที่ขนคอเลสเตอรอลส่วนเกินออกค่ะ
อาหารมันๆ ที่เรากินประกอบไปด้วย ไตรกลีเซอไรด์ (Triglycerides) 90% และ คอเลสเตอรอล (Cholesterol) ประมาณ 10% ไตรกลีเซอไรด์จะถูกนำไปใช้เป็นพลังงาน แต่ถ้าไม่ได้ใช้พลังงานก็จะถูกเปลี่ยนเป็นไขมันสะสมใต้ผิวหนังแทน
ส่วนคอเลสเตอรอลนั้น ร่างกายสามารถผลิตได้เองประมาณ 70% และได้จากอาหารที่กินเข้าไปอีก 30% ก่อนที่จะถูกนำไปใช้ คอเลสเตอรอลจะรวมตัวกันอยู่ที่ตับ โดยมี LDL ทำหน้าที่รับและส่งออกตามหลอดเลือดไปยังจุดหมาย เพื่อสร้างฮอร์โมนสำคัญต่างๆ เช่น ฮอร์โมนเพศ คอร์ติซอล (Cortisol) และสารจำเป็นอื่นๆ อีกมากมายค่ะ
LDL vs HDL — ความต่างที่ต้องรู้
LDL — "ไขมันเลว"
พาคอเลสเตอรอลไปส่งทั่วร่างกาย เมื่อมีมากเกินไปจะฝังในผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและอุดตัน
HDL — "ไขมันดี"
ขนคอเลสเตอรอลส่วนเกินออกจากหลอดเลือดไปกำจัดทิ้ง ยิ่งมีมากยิ่งดีต่อหัวใจและหลอดเลือด
เมื่อมีคอเลสเตอรอลมากเกินไป LDL ในหลอดเลือดมารับพร้อมกันมากเกินไป ส่งผลให้บางส่วนถูกซึมและฝังเข้าไปในผนังหลอดเลือด จนเกิดเป็นกองพะเนินกันอยู่ข้างใน ส่งผลให้หลอดเลือดค่อยๆ อุดตัน เกิดเป็นหลอดเลือดตีบหรือแตกได้ในที่สุดค่ะ
ทำไมคนผอมถึงมีไขมันในเลือดสูงได้
คำตอบสั้น
เพราะร่างกายผลิตคอเลสเตอรอลเองถึง 70% โดยไม่เกี่ยวกับน้ำหนักตัว คนผอมที่มีพันธุกรรมผลิตคอเลสเตอรอลสูง หรือกินอาหารไขมันทรานส์และไขมันอิ่มตัวมาก จึงมีไขมันในเลือดสูงได้โดยไม่อ้วนเลยค่ะ
คอเลสเตอรอลเป็นหนึ่งในสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย แต่ในแต่ละวันร่างกายต้องการในปริมาณที่ไม่มากนัก ทำให้เราเผลอกินอาหารจำพวกไขมันและคอเลสเตอรอลสูงมากจนเกินไป ปัจจัยหลักที่ทำให้คนผอมมีไขมันในเลือดสูงมี 3 ข้อหลักค่ะ
พันธุกรรม (Familial Hypercholesterolemia)
บางคนมียีนที่ทำให้ตับผลิต LDL มากกว่าปกติโดยไม่เกี่ยวกับอาหารหรือน้ำหนักตัว ซึ่งถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้และต้องการการรักษาด้วยยาควบคู่กับการปรับไลฟ์สไตล์ค่ะ
อาหารไขมันทรานส์และไขมันอิ่มตัว
มักพบในมาการีน เนื้อแปรรูป และเนื้อติดมัน นักวิจัยพบว่าอาหารเหล่านี้เพิ่มจำนวน LDL ในเลือดซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการอุดตันในเส้นเลือด แม้จะกินในปริมาณที่ไม่ทำให้อ้วนก็ตามค่ะ
ขาดการออกกำลังกาย
คนผอมที่ไม่ออกกำลังกายมักมีระดับ HDL ต่ำ ทำให้ LDL ลดน้อยลงได้ยาก การออกกำลังกายสม่ำเสมอช่วยเพิ่ม HDL และลด LDL ได้โดยตรงค่ะ
"น้ำหนักตัวบอกแค่ว่าคุณหนักแค่ไหน — ไม่ได้บอกว่าหลอดเลือดของคุณสะอาดแค่ไหน คนผอมที่ไม่เคยตรวจเลือดอาจมีไขมันในเลือดสูงโดยไม่รู้ตัวมานานหลายปีค่ะ"
— ทีมแพทย์สหวิชาชีพ KIN Rehabilitation & Homecare
ไขมัน LDL ที่สะสมในผนังหลอดเลือดสมองคือต้นเหตุของ Stroke ที่ป้องกันได้
ไขมันในเลือดสูงเชื่อมกับ Stroke อย่างไร
คำตอบสั้น
LDL ที่สะสมในผนังหลอดเลือดสมองทำให้หลอดเลือดตีบและแข็ง เมื่อลิ่มเลือดหลุดมาอุดที่หลอดเลือดสมองจะเกิด Stroke ทันที ไขมันในเลือดสูงจึงเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยง Stroke อันดับต้นๆ ควบคู่กับความดันโลหิตสูงและเบาหวานค่ะ
ถ้าหลอดเลือดส่วนที่อุดตันเกิดที่หัวใจก็เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ ถ้าไปเกิดที่สมองก็เป็นโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ซึ่งล้วนเป็นโรคที่คร่าชีวิตคนมากมายเป็นอันดับต้นๆ ของไทย และมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปีค่ะ
ค่าไขมันในเลือดที่ต้องติดตาม
LDL
ควรต่ำกว่า 100 mg/dL (ผู้เสี่ยง Stroke ต่ำกว่า 70)
HDL
ควรสูงกว่า 40 mg/dL (ชาย) / 50 mg/dL (หญิง)
Triglycerides
ควรต่ำกว่า 150 mg/dL
ผู้ที่มีไขมันในเลือดสูงร่วมกับความดันโลหิตสูงหรือเบาหวาน มีความเสี่ยง Stroke สูงกว่าคนทั่วไปหลายเท่า การตรวจเลือดประจำปีและควบคุมปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้คือการป้องกันที่ดีที่สุดก่อนที่จะเกิดภาวะ Strokeค่ะ
วิธีลดไขมันในเลือดที่ได้ผลจริง — อ้างอิงงานวิจัย
คำตอบสั้น
ลดไขมันทรานส์และไขมันอิ่มตัว, เพิ่มไขมันจากพืช, ควบคุมอาหารคอเลสเตอรอลสูง และออกกำลังกายสม่ำเสมอ — ทั้งสี่ข้อนี้ได้รับการพิสูจน์จากงานวิจัยระดับสูงทั่วโลกว่าช่วยลด LDL ได้จริงค่ะ
ลดการกินอาหารที่มีไขมันทรานส์และไขมันอิ่มตัวสูง
มักพบในมาการีน เนื้อแปรรูป และเนื้อติดมัน นักวิจัยพบว่าอาหารเหล่านี้เพิ่มจำนวน LDL หรือ "ไขมันเลว" ในเลือด ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการอุดตันในเส้นเลือดค่ะ
เน้นกินไขมันจากพืชให้มากขึ้น
เช่น ถั่ว เมล็ดงา อะโวคาโด และน้ำมันจากพืช เช่น น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันดอกทานตะวัน น้ำมันคาโนลา นักวิจัยพบว่าไขมันจากพืชช่วยเพิ่ม HDL หรือ "ไขมันดี" ซึ่งขนคอเลสเตอรอลส่วนเกินไปกำจัดทิ้ง เมื่อมีคอเลสเตอรอลน้อยลง LDL ก็จะลดตามค่ะ
ควบคุมอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูงเป็นพิเศษ
เช่น ไข่แดง อาหารทะเลต่างๆ ควรกินแต่พอดี คนสุขภาพดีกินไข่ได้มากกว่าวันละ 1 ฟองควรกินร่วมกับอาหารสุขภาพ ส่วนคนที่มีไขมันในเลือดสูง โรคเบาหวาน หรือโรคหลอดเลือดหัวใจต้องระวังมากยิ่งขึ้นค่ะ
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อให้ร่างกายแข็งแรง ต่อต้านโรคร้ายต่างๆ และช่วยเพิ่ม HDL ได้โดยตรง แนะนำออกกำลังกายแบบ Aerobic อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ หรือ 30 นาทีต่อวัน 5 วันต่อสัปดาห์ค่ะ
หากไขมันในเลือดสูงนำไปสู่ Stroke ทีมสหวิชาชีพ KIN พร้อมดูแลการฟื้นตัวอย่างครบวงจร
ถ้าไขมันในเลือดสูงนำไปสู่ Stroke — KIN ช่วยได้อย่างไร
คำตอบสั้น
KIN มีโปรแกรมฟื้นฟู Stroke แบบครบวงจร ทีมสหวิชาชีพ 10+ สาขา พยาบาลวิชาชีพ 24 ชม. พร้อมเทคโนโลยีฟื้นฟูที่คู่แข่งไม่มีครบ ทั้ง TMS, HBOT, ธาราบำบัด และลู่วิ่งใต้น้ำค่ะ
การฟื้นฟูหลัง Stroke ที่เกิดจากไขมันในเลือดสูงต้องดูแลทั้งสองด้านพร้อมกัน — ฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายและจัดการปัจจัยเสี่ยงไม่ให้เกิด Stroke ซ้ำ ที่ ศูนย์ฟื้นฟู Stroke KIN ทีมแพทย์ร่วมกับนักโภชนาการช่วยวางแผนอาหารควบคุมไขมันควบคู่กับการฟื้นฟูทุกเซสชันค่ะ
ทางเลือกการดูแล
ทดลองก่อนตัดสินใจ
โปรแกรมทดลอง 7 วัน 9,999 บาท สำหรับครอบครัวที่ต้องการประเมินก่อน
รีวิวจากผู้ป่วยจริง
ดูผลลัพธ์การฟื้นฟู Stroke จากผู้ป่วยและครอบครัวที่ผ่านโปรแกรม KIN
ปรึกษาทีมแพทย์ KIN
KIN Rehabilitation & Homecare — 6 สาขา
ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายในการโทรสอบถาม
สาขาลาดพร้าว 71
ลาดพร้าว / รามคำแหง 24 / ศาลายา
สาขาแบริ่ง
สุขุมวิท 107
สาขาพัทยา
พัทยา ชลบุรี
สาขาราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์ นนทบุรี
สาขารามคำแหง 24
รามคำแหง กรุงเทพ
สาขาศาลายา
ศาลายา นครปฐม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไขมันในเลือดและ Stroke
คนผอมต้องตรวจไขมันในเลือดไหม?
ต้องค่ะ เพราะร่างกายผลิตคอเลสเตอรอลเองถึง 70% ไม่เกี่ยวกับน้ำหนักตัว แนะนำตรวจเลือดประจำปีตั้งแต่อายุ 20 ปีขึ้นไป และถ้ามีประวัติครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจหรือ Stroke ควรตรวจแต่เนิ่นๆ ค่ะ
ไขมันในเลือดสูงทำให้เป็น Stroke ได้จริงไหม?
ได้ค่ะ LDL ที่สะสมในผนังหลอดเลือดสมองทำให้หลอดเลือดตีบและแข็ง เมื่อลิ่มเลือดหลุดมาอุดจะเกิด Stroke ทันที ยิ่งมี LDL สูงนานเท่าไหร่ ผนังหลอดเลือดก็เปราะและเสี่ยงแตกมากขึ้นเท่านั้นค่ะ
ถ้าเกิด Stroke จากไขมันในเลือดสูง ฟื้นตัวได้ไหม?
ฟื้นตัวได้ค่ะ โดยเฉพาะถ้าเริ่มฟื้นฟูใน "ช่วงทอง" 6 เดือนแรก สมองมีความสามารถสร้างการเชื่อมต่อประสาทใหม่ทดแทนได้ KIN มีโปรแกรมฟื้นฟู Stroke แบบครบวงจรที่ดูแลทั้งร่างกาย จิตใจ และควบคุมปัจจัยเสี่ยงเพื่อป้องกัน Stroke ซ้ำค่ะ
น้ำมันพืชชนิดไหนดีที่สุดสำหรับผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง?
น้ำมันที่มีไขมันไม่อิ่มตัวสูง เช่น น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันดอกทานตะวัน น้ำมันคาโนลา และน้ำมันมะกอก ช่วยเพิ่ม HDL และลด LDL ได้ดี แต่ต้องใช้ในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่มากจนเกินไปค่ะ
KIN มีโปรแกรมอะไรสำหรับผู้ป่วย Stroke บ้าง?
KIN มีหลายรูปแบบค่ะ ทั้งพักฟื้นระยะยาว, Day Care รายวัน, กายภาพบำบัดที่บ้าน และโปรแกรมทดลอง 7 วัน 9,999 บาท ทีมสหวิชาชีพประกอบด้วยแพทย์ นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด นักจิตวิทยา และนักโภชนาการ ดูแลครบทุกมิติค่ะ
บทความ วีดีโอ สาระความรู้ การดูแลสุขภาพ อื่นๆ
ติดเตียงจาก Stroke ยังมีโอกาสกลับมาเดินได้ไหม?
กายภาพบำบัดหลัง Stroke ทำสัปดาห์ละครั้งเพียงพอไหม?
Stroke อย่าปล่อยไว้… จากเดินได้ อาจกลายเป็นยืนเองไม่ได้อีก
6 เดือนแรกหลัง Stroke ช่วงเวลาทองที่ไม่ควรปล่อยผ่าน
ผู้ป่วย Stroke ติดเตียง ฟื้นฟูได้ไหม? สิ่งที่ต้องรู้และต้องทำก่อนสายเกินไป
ศูนย์ฟื้นฟู Stroke เลือกอย่างไร? 7 เกณฑ์มาตรฐานสากลที่ครอบครัวต้องรู้
Stroke เกิน 6 เดือน ยังฟื้นตัวได้ไหม? คำตอบที่หลายครอบครัวไม่เคยได้ยิน
ฟื้นฟู Stroke ใช้เวลากี่เดือน? ทุกคำถามที่ครอบครัวอยากรู้ก่อนสายเกินไป
Stroke เป็นมานานแล้วฟื้นได้ไหม? ความจริงที่ครอบครัวผู้ป่วยต้องรู้
Golden Period สำคัญแค่ไหน ในการฟื้นฟู Stroke
ช่วงเวลาทองของ Stroke:ทำกายภาพวันละกี่ครั้ง ถึงจะฟื้นฟูได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Stroke ครั้งแรกไม่ใช่ครั้งสุดท้าย - 1 ใน 4 ของผู้ป่วย Stroke จะกลับมาเป็น Stroke ซ้ำหากไม่รู้ 5 สิ่งนี้
ยา Stroke หยุดกินได้ไหม? 5 ความจริงที่ออกจาก รพ. แล้วไม่มีใครบอก
ดูแลผู้สูงอายุที่บ้านตอนกลางคืน 6 เรื่องที่ครอบครัวไม่รู้จนกว่าจะเกิดเหตุ
4 คำถามที่ต้องถามก่อนพาผู้ป่วย Stroke กลับบ้าน แพทย์ไม่ได้บอก แต่คุณต้องรู้
