ธาราบำบัด (Hydrotherapy) คืออะไร?
และช่วยฟื้นฟู Stroke ได้อย่างไร
น้ำไม่ใช่แค่ที่อาบ — ในมือนักกายภาพบำบัด น้ำคือเครื่องมือฟื้นฟูที่ช่วยให้ผู้ป่วยเริ่มเดินได้เร็วขึ้น 3–4 สัปดาห์
สารบัญบทความ
ธาราบำบัด (Hydrotherapy) คืออะไร?
คำตอบสั้น:
ธาราบำบัดคือการทำกายภาพบำบัดในน้ำ โดยใช้คุณสมบัติทางฟิสิกส์ของน้ำช่วยลดน้ำหนักตัว เพิ่มแรงต้าน และกระตุ้นประสาทสัมผัส ทำให้ผู้ป่วยเคลื่อนไหวได้โดยไม่เจ็บและปลอดภัยกว่าบนบก
ธาราบำบัดมีประวัติการใช้ในทางการแพทย์มากกว่า 100 ปี แต่เทคโนโลยีและความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ที่ดีขึ้นในช่วง 20 ปีที่ผ่านมาทำให้กลายเป็นหนึ่งในเครื่องมือฟื้นฟูที่มีประสิทธิผลสูงสุดสำหรับผู้ป่วย Stroke และผู้สูงอายุ องค์กรการแพทย์ระดับสากลอย่าง American Stroke Association แนะนำให้ใช้ธาราบำบัดเป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมฟื้นฟู Stroke
หลักการทางวิทยาศาสตร์ที่ทำให้น้ำช่วยฟื้นฟูได้ดีกว่าบนบก
คำตอบสั้น:
น้ำช่วยลดน้ำหนักตัวได้ถึง 90% เมื่อจมน้ำถึงคอ ทำให้ผู้ป่วยที่ยืนบนบกไม่ได้สามารถ "ยืน" และ "เดิน" ได้ในน้ำ ขณะเดียวกันแรงต้านของน้ำช่วยสร้างความแข็งแรงโดยธรรมชาติ
Buoyancy (แรงลอยตัว)
ลดน้ำหนักตัว 60–90% (ขึ้นกับระดับน้ำ) ทำให้ข้อต่อและกระดูกสันหลังรับน้ำหนักน้อยลง ผู้ป่วยฝึกเดินได้โดยไม่เจ็บ
Resistance (แรงต้าน)
น้ำต้านแรงทุกทิศทาง ทำให้การเคลื่อนไหวช้าและปลอดภัย ขณะเดียวกันสร้างแรงต้านเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อ
Hydrostatic Pressure
แรงดันน้ำช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น ลดอาการบวมที่แขนขา และช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย
อุณหภูมิน้ำ
น้ำอุ่น 34–36°C ช่วยผ่อนคลาย Spasticity น้ำเย็น 22–28°C ช่วยลดอักเสบและกระตุ้นประสาท ทีมแพทย์เลือกให้เหมาะกับแต่ละคน
สระธาราบำบัด vs ลู่วิ่งใต้น้ำ (Aquatic Treadmill) ต่างกันอย่างไร?
คำตอบสั้น:
สระธาราบำบัดเน้นการเคลื่อนไหวเสรีและการทรงตัว เหมาะกับผู้ป่วยที่ต้องการฝึกหลายกล้ามเนื้อพร้อมกัน ลู่วิ่งใต้น้ำเน้นการฝึกเดินซ้ำๆ แบบมีจังหวะ เหมาะกับการสร้าง Gait Pattern ใหม่หลัง Stroke
สระธาราบำบัด
ที่ไหน: สาขาแบริ่ง (สุขุมวิท 107)
เหมาะกับ: ผู้ป่วยที่ต้องการฝึกการทรงตัว, เดินในน้ำพร้อมนักกายภาพ, ผ่อนคลาย Spasticity
จุดเด่น: นักกายภาพลงน้ำด้วยกัน ดูแลใกล้ชิด ปรับท่าได้เรียลไทม์
ลู่วิ่งใต้น้ำ (Aquatic Treadmill)
ที่ไหน: สาขาลาดพร้าว 71
เหมาะกับ: ผู้ป่วยที่เดินลำบาก ต้องการฟื้นฟู Gait Pattern และสร้างความอดทน
จุดเด่น: ปรับความเร็วและระดับน้ำได้แม่นยำ วัดผลได้ชัดเจน เห็นความก้าวหน้าเป็นตัวเลข
ธาราบำบัดเหมาะกับใครบ้าง และใครไม่ควรทำ?
คำตอบสั้น:
เหมาะกับผู้ป่วย Stroke ที่เดินลำบาก, ผู้สูงอายุที่กลัวหกล้ม, ผู้ป่วยหลังผ่าตัด และผู้ที่มีอาการปวดข้อ แต่ไม่เหมาะกับผู้ที่มีแผลเปิด, ติดเชื้อผิวหนัง หรือหัวใจที่ไม่คงที่
เหมาะกับ:
- ผู้ป่วย Stroke ที่เดินไม่ได้หรือเดินลำบากบนบก
- ผู้ที่มีภาวะกล้ามเนื้อเกร็ง (Spasticity) รุนแรง
- ผู้สูงอายุที่กลัวหกล้มจนไม่กล้าฝึกบนบก
- ผู้ป่วยหลังผ่าตัดสะโพก เข่า หรือกระดูกสันหลัง
- ผู้ที่มีน้ำหนักมากจนกดน้ำหนักทำให้ฝึกบนบกยาก
ควรปรึกษาแพทย์ก่อน หรืออาจไม่เหมาะ:
- มีแผลเปิดหรือติดเชื้อที่ผิวหนัง
- ภาวะหัวใจไม่คงที่ หรืออยู่ระหว่างรักษาโรคหัวใจเฉียบพลัน
- กลัวน้ำอย่างรุนแรง (Aquaphobia)
- ใส่สายสวนปัสสาวะหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์บางชนิด
ธาราบำบัดที่ KIN ทำอย่างไร และต่างจากที่อื่นตรงไหน?
คำตอบสั้น:
KIN เป็นหนึ่งในไม่กี่แห่งในไทยที่มีทั้งสระธาราบำบัดเฉพาะ (แบริ่ง) และลู่วิ่งใต้น้ำ Aquatic Treadmill (ลาดพร้าว 71) โดยนักกายภาพบำบัดที่ผ่านการอบรมเฉพาะด้าน ไม่ใช่แค่สระว่ายน้ำทั่วไป
ที่ KIN ธาราบำบัดไม่ใช่การลงสระเองตามใจ แต่เป็นโปรแกรมที่ออกแบบโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและดำเนินการโดยนักกายภาพบำบัดที่อยู่ด้วยตลอดเซสชัน แต่ละโปรแกรมมีเป้าหมายเฉพาะ เช่น การฟื้นฟู Gait Pattern, การเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหว (ROM) หรือการลด Spasticity โดยบูรณาการกับโปรแกรมฟื้นฟู Strokeภาพรวม
สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ธาราบำบัดและ Aquatic Treadmill KIN
"ในน้ำ ผู้ป่วยที่กลัวล้มบนบก กล้าก้าวแรก — และนั่นคือจุดเริ่มต้นของการฟื้นฟูที่แท้จริง"
ทีมนักกายภาพบำบัดธาราบำบัด KIN Rehabilitation & Homecare
ติดต่อ KIN ทั้ง 6 สาขา ใกล้บ้านคุณ
สอบถามข้อมูลธาราบำบัด หรือนัดประเมินเพื่อทดลองว่าคุณพ่อ-คุณแม่เหมาะกับโปรแกรมไหน
|
สาขาลาดพร้าว 71   |
สาขาแบริ่ง |
สาขาพัทยา |
|
สาขาราชพฤกษ์ |
สาขารามคำแหง 24 |
สาขาศาลายา |
คำถามที่พบบ่อย — ตอบโดยทีมแพทย์ KIN
ผู้ป่วย Stroke ที่ยังเดินไม่ได้เลยลงสระได้ไหม?
ได้ค่ะ นั่นคือหนึ่งในจุดประสงค์หลักของธาราบำบัด นักกายภาพจะช่วยพยุงและสอนการเคลื่อนไหวในน้ำก่อน โดยมีราวจับและอุปกรณ์ช่วยเหลือครบค่ะ
ธาราบำบัดต้องทำบ่อยแค่ไหนถึงเห็นผล?
แนะนำ 3–5 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 30–45 นาที โดยส่วนใหญ่จะเห็นพัฒนาการที่ชัดเจนหลังทำสม่ำเสมอ 4–6 สัปดาห์ค่ะ
ธาราบำบัดต่างจากว่ายน้ำออกกำลังกายอย่างไร?
ธาราบำบัดเป็นการรักษาที่มีเป้าหมายเฉพาะ ออกแบบโดยแพทย์ ดำเนินการโดยนักกายภาพบำบัด มีการประเมินและปรับแผนทุกเซสชัน ไม่ใช่การว่ายน้ำทั่วไปที่ผู้ป่วยทำเองค่ะ
ลู่วิ่งใต้น้ำที่ KIN ลาดพร้าวมีรุ่นไหน?
KIN ลาดพร้าว 71 ใช้ลู่วิ่งใต้น้ำ Aquatic Treadmillระดับทางการแพทย์ที่ปรับความเร็วและระดับน้ำได้อย่างละเอียด เหมาะสำหรับการฟื้นฟู Gait Pattern ของผู้ป่วย Stroke โดยเฉพาะค่ะ
ธาราบำบัดใช้ร่วมกับการรักษาอื่นได้ไหม?
ได้ค่ะ ที่ KIN ธาราบำบัดมักใช้ร่วมกับกายภาพบำบัดบนบก, กิจกรรมบำบัด และในบางกรณีร่วมกับHBOT ออกซิเจนความดันสูงเพื่อเพิ่มประสิทธิผลสูงสุดค่ะ
เกี่ยวกับผู้เขียนบทความ
เรียบเรียงโดย กภ.ประวีณา แสนสุวรรณ ก.12011
นักกายภาพบำบัดวิชาชีพ | หัวหน้าฝ่ายกายภาพบำบัด KIN Rehabilitation & Homecare | กายภาพบำบัดบัณฑิต มหาวิทยาลัยพะเยา
ประสบการณ์มากกว่า 5 ปี — การฟื้นฟูผู้ป่วยระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ ระบบประสาท และการเคลื่อนไหวของร่างกาย
ภายใต้การตรวจสอบโดย พญ.กมลฉัตร โชคถนอมทรัพย์ ว.40854 — แพทย์เวชศาสตร์ชะลอวัย
*บทความนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มโปรแกรมฟื้นฟูใดๆ