วิธีดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน
โรคสมองเสื่อม
อย่างมืออาชีพ ไม่ให้ครอบครัวล้มเหลว
คู่มือครบวงจร ตั้งแต่ทำความเข้าใจโรค จัด Routine รายวัน รับมือพฤติกรรม จัดการยา จนถึงระบบดูแลของครอบครัว พร้อมบริการมืออาชีพจาก KIN Home Care
ปัจจุบันการดูแลผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมที่บ้านกำลังเป็นที่สนใจมาก เพราะผู้สูงอายุหลายคนต้องการอยู่ในบ้านเดิมที่คุ้นเคย แทนที่จะย้ายไปอยู่สถานที่ดูแล
แต่การดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน โรคสมองเสื่อม ต้องอาศัยความรู้เรื่องอาการ วิธีจัดการพฤติกรรม และระบบการดูแลของครอบครัวอย่างเป็นระบบ บทความนี้จะพาท่านเรียนรู้ทุกมิติจากทีมผู้เชี่ยวชาญ KIN
1. รู้จักโรคสมองเสื่อมก่อนเริ่มดูแล
โรคสมองเสื่อม (Dementia) คือภาวะที่ความสามารถทางสติปัญญาลดลง ทำให้ผู้ป่วยมีอาการหลงลืม เข้าใจสิ่งต่าง ๆ ได้ช้าลง และมีปัญหาด้านอารมณ์ พฤติกรรม เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
เมื่อเข้าใจว่า "โรคอะไร" และ "อยู่ในระยะไหน" จะช่วยให้การวางแผนดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน โรคสมองเสื่อม ได้ตรงจุดและลดความเครียดให้ผู้ดูแล
สาเหตุที่พบมากที่สุด อาการเริ่มจากลืมรายละเอียด ลืมชื่อ ลืมสิ่งที่เพิ่งทำ ค่อย ๆ ขยายเป็นขาดสติ สับสนเวลา ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน
มักเกิดหลังจากผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อาการจะขึ้นลงตามการไหลเวียนของเลือดในสมอง
เช่น โรคพาร์กินสันร่วมสมองเสื่อม ภาวะไทรอยด์ผิดปกติ หรือโพรงน้ำในสมองขยาย ซึ่งบางกรณีอาจปรับยาหรือรักษาได้
2. สร้าง "Routine รายวัน" ที่ปลอดภัยและทำให้ผู้ป่วยอารมณ์ดี
การดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน โรคสมองเสื่อม จำเป็นต้องมี "รูปแบบชีวิตประจำวันที่แน่นอน" เพราะผู้ป่วยจะสับสนน้อยลงเมื่อทำกิจกรรมทุกวันในเวลาเดียวกัน
| ช่วงเวลา | กิจกรรม | เคล็ดลับ |
|---|---|---|
| ตื่นนอน - เช้า | ตื่นเวลาใกล้เคียงกัน อาบน้ำ แต่งตัว รับประทานอาหารเช้าร่วมกับครอบครัว | ไม่เปลี่ยนเวลาบ่อย ให้ผู้ป่วยรู้สึกมีส่วนร่วม |
| กลางวัน | ทำกิจกรรมเบา ๆ เช่น ดูทีวีช่องที่ชอบ ฟังเพลง นั่งเล่นในสวน งีบหลับสั้น ๆ | งีบไม่เกิน 30 นาที ไม่เกิน 15.00 น. |
| เย็น - ค่ำ | อาหารเย็นร่วมครอบครัว ดูภาพเก่า ฟังเพลง เข้านอนเวลาเดิม | ปิดไฟ ลดเสียงรบกวนก่อนนอน |
สำคัญ: การจัด Routine อย่างต่อเนื่องจะช่วยลดอาการ "หลงทางในบ้าน" "นอนไม่หลับ" และ "หงุดหงิดง่าย" ได้มาก
3. รับมือพฤติกรรมที่น่ากังวลในบ้าน
อาการผิดปกติของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อม เช่น หงุดหงิด ก้าวร้าว หลงทาง นอนไม่หลับ หรือพยายามเดินออกไปจากบ้าน เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นบ่อย และเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ผู้ดูแล "หมดแรง" หรือมีความเครียดสูง
อย่าเถียงหรือแก้ไขความจริง
ผู้ป่วยไม่สามารถ "รู้ว่าตนเองจำผิด" ได้ การเถียงจะยิ่งทำให้โกรธหรือสับสนมากขึ้น
เทคนิค Validate - Join - Distract: ยอมรับอารมณ์ของผู้ป่วย เข้าร่วมสิ่งที่เขากำลังรู้สึก แล้วเบี่ยงเบนไปทำกิจกรรมที่ชื่นชอบ
รับมืออาการหลงทาง / พยายามออกจากบ้าน
- ติดตั้งกุญแจล็อคหรืออุปกรณ์ล็อคประตูที่ปลอดภัย แต่ไม่เหมือนการขัง
- ใส่สายรัดข้อมือหรือบัตรประจำตัว ติดชื่อ ที่อยู่ โทรศัพท์ครอบครัว
- จัดกิจกรรมในบ้านที่น่าสนใจ ให้รู้สึก "อยู่กับครอบครัว" ไม่ใช่ "ติดอยู่"
รับมืออาการหงุดหงิด ก้าวร้าว
- ลดสิ่งรบกวน เช่น แสงจ้า เสียงดัง ใช้แสงอ่อนและเพลงเบา ๆ ช่วยให้สงบ
- หากผู้ป่วยไม่ยอมให้ช่วย (เช่น อาบน้ำ) ให้ใช้เทคนิค "ย้อนยุค" เช่น "เราไปอาบน้ำก่อน แล้วจะไปงานเลี้ยงที่บริษัท" เพื่อให้รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม
4. การจัดการยาและการควบคุมอาการทางสุขภาพ
การดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน โรคสมองเสื่อม ต้องให้ความสำคัญกับ "การกินยาถูกต้อง" และ "การตรวจติดตามอาการ" อย่างใกล้ชิด
ใช้ตารางแบบวัน-เวลาระบุชัดเจน หรือใช้กล่องยาแบ่งมื้อ (AM/PM) ป้องกันลืมหรือทานซ้ำ
จดอาการ เช่น ง่วง อาเจียน หงุดหงิดมาก ล้มบ่อย เพื่อปรับแผนการดูแลกับแพทย์
ความดัน น้ำตาล ไขมัน ตรวจตามนัด ควบคุมอาหารและออกกำลังกายเบา ๆ ตามแพทย์แนะนำ
การสื่อสารระหว่างแพทย์-ครอบครัว-ผู้ดูแล อย่างต่อเนื่อง เพื่อความปลอดภัยและคุณภาพ
5. โครงสร้างการดูแลครอบครัว + บริการมืออาชีพ
การดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน โรคสมองเสื่อม ไม่ใช่หน้าที่ของคนเดียว แต่ต้องสร้างระบบการดูแลครอบครัวพร้อม Support ระดับมืออาชีพ
จัดตารางเวร เช่น วันเว้นวัน หรือแบ่งเป็นช่วงเช้า-เย็น-กลางคืน เพื่อไม่ให้ใครหมดแรง
- Home Caregiver: ช่วยกิจวัตร อาบน้ำ แต่งตัว บริการอาหาร ประคองลุกนั่ง ดูแลความปลอดภัย
- วันเซ็นเตอร์: ผู้ป่วยมีกิจกรรม ฝึกทักษะ รับประทานอาหาร พร้อมพยาบาล นักกายภาพ นักกิจกรรมบำบัด
- ให้เวลาตัวเองพักผ่อน ไม่ต้องทน "ดูแลคนเดียว" ทุกเรื่อง
- เข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนผู้ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม หรือขอคำแนะนำจากแพทย์/นักสังคมสงเคราะห์
- ใช้ทรัพยากรจากประกันสังคม หรือบริการจากรัฐที่เกี่ยวกับผู้ป่วยสมองเสื่อม
ทำไมต้อง KIN Home Care
KIN Rehabilitation & Homecare เป็นศูนย์ดูแลสุขภาพเพื่อการฟื้นฟูร่างกายครบวงจร โดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ด้วยทีมแพทย์สหวิชาชีพผู้เชี่ยวชาญ ผสานเทคโนโลยีที่ทันสมัย พร้อมบริการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านแบบครบวงจร
การดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน โรคสมองเสื่อม ไม่ใช่เพียง "ดูแลไม่ให้ล้ม" แต่คือการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย มีความรู้เรื่องโรค และวางแผนการดูแลครอบครัวอย่างมีระบบ พร้อมนำบริการมืออาชีพจาก KIN Home Care มาช่วยแบ่งเบาภาระ เพื่อให้ทั้งผู้ป่วยและครอบครัวมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ KIN (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
เลือกสาขาที่สะดวก แอดไลน์หรือโทรได้เลย
หรือโทรสายตรงสำนักงานใหญ่
โทร 02-0964996คำถามที่พบบ่อย
เกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุโรคสมองเสื่อมที่บ้าน
บทความ วีดีโอ สาระความรู้ การดูแลสุขภาพ อื่นๆ
3 วิธีป้องกันแผลกดทับ ที่คนดูแลผู้สูงอายุควรรู้
ดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน vs ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ เลือกแบบไหนเหมาะที่สุด สำหรับคนที่คุณรัก
5 เช็กลิสต์ ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ เลือกอย่างไรไม่ให้พลาด?
ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุราคาถูก มีจริงไหม? หรือต้องแลกด้วยความเสี่ยง?
กล้ามเนื้อสำคัญมากแค่ไหนในวัยเกษียณ สำหรับผู้สูงอายุ และครอบครัว
5 ปัจจัยสำคัญ ในการเลือกศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ที่ครอบครัวต้องรู้
นาทีทองหลังผ่าตัด ถอดรหัสทำไมการพักเฉยๆถึงยังไม่พอ ต้องทำยังไง
ไขความลับธาราบำบัด และลู่วิ่งในน้ำ นวัตกรรมเพื่อการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และหลังผ่าตัด
กล้ามเนื้อเสื่อมชะลอได้! ด้วยการกินตามโภชนาการ
TMS & PMS เสริมพลังร่างกาย และสมอง เสริมช่วงเวลาทองของการฟื้นฟู
เวทเทรนนิ่ง “ยิ่งสูงวัย ยิ่งจำเป็น”
เรื่องที่คนทั่วไปเข้าใจผิดเกี่ยวกับการทำกายภาพบำบัด... ที่ทำให้การฟื้นตัวของคุณช้าลง
เรื่องที่เข้าใจผิดในการทำกายภาพบำบัด : ทำเบาทำเยอะ แทนที่จะทำหนักทำน้อย “พอดี” ดีกว่า “มากเกินไป”
สโตรกไม่เลือกคน !! เคสชีวิต “เบอร์ดี้” อายุ 32 แต่รอดปาฏิหาริย์ พลิกมุมมองชีวิตใหม่ !
ทำไมมวลกล้ามเนื้อถึงลดลงเมื่ออายุมากขึ้น?
